Tablice sensoryczne

Czym są tablice sensoryczne?

Tablica sensoryczna stanowią formę zabawki edukacyjnej, zgodnej z duchem Montessori. Przytwierdzone do niej elementy stanowią przedmioty codziennego użytku jak np. klamka drzwiowa, zamek krawiecki, czy skobel. Pozwala to dziecku samodzielnie wybrać, czemu poświęcić w danym momencie uwagę. Dzięki takiej formie aktywności nabywa się umiejętność samodzielnego wykonywania wielu czynności np. wiązanie butów, otwieranie drzwi czy zapinanie suwaka w kurtce.
Tablice sensoryczne wykorzystują wrodzoną ciekawość dzieci i dążenie do eksplorowania otoczenia. Rodzice zwykle w obawie o bezpieczeństwo swoich pociech nie pozwalają bawić się im wieloma przedmiotami codziennego użytku, przez co ta naturalna cecha jest niejako hamowana. Dzięki tej zabawce mały człowiek ma możliwość korzystania, badania, analizowania przedmiotów, które zwykle pozostają poza zasięgiem małych rączek.

Jakie elementy warto umieścić na tablicy sensorycznej?

Aby tablica sensoryczna możliwie jak najefektywniej wspierała rozwój małej motoryki u dziecka, kluczowe jest dobranie poszczególnych elementów, jakie się na niej znajdą. Nie powinny to być więc przypadkowe przedmioty codziennego użytku, jakie akurat znalazły się pod ręką, tylko po to, aby „czymś zająć dziecko”. Należy zadbać, aby miały one różne faktury, kolory, by niektóre spośród nich wydawały dźwięki i świeciły.

Mogą to być m.in.:
– zamek zasuwany drzwiowy,
– łańcuch drzwiowy,
– kalkulator z dużymi przyciskami,
– pilot do telewizora,
– suwak,
– klamra od paska,
– zatrzaski,
– lusterko,
– rzepy,
– przełącznik światła,
– koła zębate,
– korba,
– sznurowadła,
– kłódka z kluczem,
– dzwonek (metalowy lub rowerowy),
– pokrętło radiowe,
– kołatka,
– wskazówki zegara,
– koraliki na żyłce,
– rura do wrzucania piłeczek od ping-pong.

Lista ta nie jest zamknięta i można ją poszerzać o wszystkie te przedmioty, którymi dziecko może manipulować, które są bezpieczne, a ponadto dla niego atrakcyjne.
 

Jak bawić się tablicami sensorycznymi?

Podstawowym zadaniem tablicy sensorycznej jest wspieranie prawidłowego rozwoju małej motoryki. Za pomocą dłoni dziecko naciska poszczególne elementy, przesuwa je, czy przekręca. Dzięki temu wzrasta precyzja ruchów palców, usprawnia się koordynacja zmysłu ruchu i wzorku. Ma to bezpośredni wpływ m.in. na późniejszą naukę pisania czy rysowania.
Przykładowymi zabawami (które powinny być każdorazowo dostosowane do preferencji dziecka) są m.in.: wrzucanie piłeczek ping-pong do plastikowej rury, przewlekanie tasiemek bądź sznurowadeł przez otwory, uderzanie kołatką, odsuwanie i zasuwanie zamka, przekręcanie kluczyka, przeciąganie koralików wzdłuż żyłki.
Jeśli poszczególne elementy na tablicy są dobrze rozplanowane i dostosowane do wieku i możliwości dziecka, wówczas stymulowane są wszystkie zmysły jednocześnie. W efekcie tego mózg zaczyna sprawniej budować wiązania pomiędzy docierającymi do niego bodźcami. Zaczyna prawidłowo analizować, interpretować i segregować poszczególne dane na podstawie dotychczasowych doświadczeń.

Czym jest integracja sensoryczna?

Integracja sensoryczna jest złożonym procesem, polegającym na odpowiednim reagowaniu przez mózg na docierające do niego bodźce ze świata zewnętrznego. Zachodzi wówczas porządkowanie, interpretacja i integracja danych z wcześniejszymi doświadczeniami. Inaczej mówiąc, jest to prawidłowa organizacja wszelkich wrażeń sensorycznych, które są odbierane przez receptory. Dzięki temu dotykając gorącej powierzchni, cofa się rękę, gdy jedzenie nieprzyjemnie pachnie, rezygnuje się z jego spożycia.
Zaburzenie integracji sensorycznej ma więc miejsce wtedy, gdy pojawia się trudność w przetwarzaniu i budowaniu więzów pomiędzy odbieranymi bodźcami. Dziecko ma wówczas trudności w koncentracji, jest nadpobudliwe lub wręcz nadmiernie apatyczne, a także nie potrafi wykonywać i planować własnych działań. Może ponadto odbierać delikatny dotyk jako ból, a zapachy wokół jako nieprzyjemne.
 
Typowymi objawami tej nieprawidłowości są:
– zbyt duża lub zbyt mała wrażliwość na bodźce z zewnątrz,
– zbyt duża lub zbyt mała aktywność,
– trudności z mową i czytaniem,
– problemy z rysowaniem i pisaniem,
– nadmierna wstydliwość,
– kłopoty ze skupieniem,
– nadmierna emocjonalność, nerwowość, impulsywność
– trudność w koordynacji ruchowej i wzrokowej,
– problemy w nawiązywaniu interakcji,
– niesamodzielność przy czynnościach dnia codziennego.